Dino Ruissen

 

<< >>

 

Home

Info

Contact

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gegeven …

Over het werk van Dino Ruissen

‘Het ziet er niet naar uit dat we nieuwe informatie vinden omtrent het obscure, laatste werk van Marcel Duchamp’, concluderen de auteurs in het nawoord van een ruim zestig pagina’s tellend essay over Etant Donnés: 1º la chute d’eau, 2º le gaz d’éclairage  (1946-1966). Wel zijn ze nog op een foto gestuit. Het kiekje is genomen in een dorpje nabij Cadaqués in het noorden van Spanje en toont de karakteristieke grofhouten deur die Duchamp gebruikte voor Etant Donnés …. De foto onthult ‘iets’ over de bron en de werkwijze van de kunstenaar. De verzuchting van de auteurs, daarentegen, en de spijtige toon waarop ze wordt geuit laten zien hoezeer Etant Donnés … raadselachtig blijft, mysterieus en getekend door een bijna onverteerbare en,vooral, onverklaarbare ambiguïteit.

Ook Dino Ruissen trof het houten hek waarop hij zijn recente werken baseerde aan in Spanje. Ook hij maakte er een foto van. Het gegeven ontsluiert dat het hek, dat herhaaldelijk terugkeert in zijn doeken, werkelijk heeft bestaan. De houten omheining is prominent aanwezig en verborgen in Ruissens schilderijen, duidelijk zichtbaar en afwezig tegelijkertijd. Ondanks het fotografische bewijsmateriaal is het hek vooral ongrijpbaar, en daardoor, telkens weer, onttrokken aan het menselijke begrip. Zo plaatste hij in Spiderweb (2007) grillige boomtakken kriskras tegen een hekwerk. De takken stutten en ondersteunen de wankele constructie. Tegelijkertijd benadrukken ze haar fragiliteit. Hoog, bovenin de dunne uitlopers van de takken heeft zich een spinnenweb gevormd. Het web is transparant, er doorheen zie je de overkant. Maar de kleverige substantie van de gesponnen draden weerhoudt je ervan de hindernis te nemen. Dit hek is lang niet open geweest en dat blijft voorlopig zo. Het hek markeert hier niet de scheidslijn tussen twee akkers. Een hek is laag na laag na laag opgebouwd. Het hek, de takken, het web, staand voor Spiderweb word je geconfronteerd met de schilderkunstige materie: het hek is geen letterlijk opgeworpen barricade maar geconstrueerd uit canvas, penseelvoering en verf.
Het spel met de visuele aanwezigheid en de afwezigheid van een eenduidige betekenis houdt Ruissen ook in andere doeken bezig. Dit wordt duidelijk in Mushroom (2007) en in Barricade (2007) waar een paddestoel grotendeels het beeld bepaalt. De dynamiek van de geschilderde ronde hoed valt op, de lijnrechte, zwarte sporen, de schitterende verschijning van de schimmel in het felgekleurde gras. Maar zijn paddestoelen niet ook giftig en mogelijk dodelijk? Baudelaire al bezong de verleidelijke dubbelzinnigheid van bloemen die het kwaad in zich dragen (Les fleurs du mal, 1856); de fatale afloop sluimert hier door Mushroom en Barricade heen. Echter, voor de schilder, die gewend is aan de bedwelmende, synthetische geur van zijn verf, staat de magische paddestoel eerder voor een bevrijding dan voor een verbod.
Het is alsof Ruissen zijn stempel wil drukken op de wereld, zonder haar te beroeren. Niets is wat het lijkt. Scratch your name into the fabric of this world before you go (2007) luidt de titel van een van zijn schilderijen. De schemer, die verder omnipresent is in zijn oeuvre, heeft hier plaatsgemaakt voor een strakblauwe hemel. Badend in zonlicht staat opnieuw het hek. Maar de houten constructie is hier eveneens een constellatie van letters die de naam vormen van de kunstenaar zelf: Dino. Aanwijzingen worden achtergelaten, lintjes in bomen (Knot, 2006; Knot, 2007). Als in een speurtocht worden tekens geplaatst. Die geschilderd zijn, in dit geval. Het geschilderde teken bevat mogelijk meerdere betekenislagen, gelijk de lagen verf waaruit het bestaat. Maar het teken is ook een gegeven (Etant Donnés …).  Het teken wijst je de verschillende wegen die je kunt bewandelen. Aan jou de keuze. Dino Ruissen legt je het raadsel voor. Waarvan hij de eenduidige oplossing ontkent.

Ilse van Rijn
(Oktober 2007)

 

 

 

Anne d’Harnoncourt, Walter Hopps, Etant Donnés: 1º la chute d’eau, 2º le gaz d’éclairage. Reflections on a New Work by Marcel Duchamp. Philadelphia Museum of Art Bulletin, Volume LXIV, Numbers 299,300, April-Sept. 1969 [1973]. P59