Dino Ruissen

 

 

Home

Info

Contact

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

You Complete Me
Koen Ebeling Koning en Dino Ruissen in Galerie Kranendonk, Den Haag

Wat levert het op wanneer je het werk van twee schilders bij elkaar brengt? Doorgaans combineert men werken op basis van een zekere verwantschap, in stijl, thematiek of schilderkunstige opvatting. Maar het werk van Koen Ebeling Koning en Dino Ruissen is op het eerste oog juist zeer verschillend. Sterker: een groter contrast lijkt nauwelijks mogelijk. De eerste schildert steeds zichzelf op groot formaat doeken, tijdens bezigheden of in situaties die in al hun alledaagsheid heel herkenbaar zijn. Ebeling Koning leeft naar eigen zeggen een overzichtelijk leven, dat zich – ietwat gechargeerd – voornamelijk afspeelt in het atelier, op of langs de voetbalvelden en thuis met vriendin en kinderen. Doet deze informatie er iets toe bij het kijken naar zijn schilderijen? Nauwelijks, behalve dat het de oorsprong van de tamelijk ‘normale’ voorstellingen enigszins verklaart: we zien de schilder aan het werk, de schilder die bezig is zich aan te kleden, de schilder als bankzitter tijdens een wedstrijd. Ebeling Koning gunt de beschouwer ogenschijnlijk zonder schroom een blik in zijn leven en deelt zonder terughoudendheid zijn ervaringen met ons. Dit maakt zijn werk bijzonder uitnodigend.
De iets kleinere schilderijen van Dino Ruissen zijn het tegenovergestelde: ongrijpbaar, duister, onttrokken aan het menselijk begrip. De voorstellingen bestaan hier in de eerste plaats uit verf, uit stevige, zwierig geplaatste kwaststreken. De ruimte die wordt afgebeeld, blijft ongewis en moeilijk toegankelijk. De blik op de in verschillende lagen verf opgetrokken achtergrond wordt als het ware tegengehouden door een structuur van rudimentaire vormen op de voorgrond – de eigenlijke voorstelling. Deze vormen, meestal slechts opgebouwd uit brede penseelstreken, refereren aan vervallen hekwerken, aan barricades. Op een enkel schilderij staan hiervoor nog een aantal flinke paddenstoelen of hangen er enkele bloemen aan een tak. Net als de spinnenwebben in sommige andere schilderijen lijken deze het verstrijken van tijd te symboliseren – al is het ontbreken van een eenduidige betekenis een belangrijk kenmerk van deze werken.
Niettemin lijkt tijd een thema dat, als we dan toch iets moeten noemen, Ebeling Koning en Ruissen gemeenschappelijk hebben. Natuurlijk, schilderkunst heeft per definitie met tijd te maken. Een schilderij is het resultaat van een langdurig en ingewikkeld proces, dat alleen door er lang en nauwgezet naar te kijken iets van zijn betekenis en waarde zal prijsgeven. Maar opvallend aan de schilderijen van Ebeling Koning en Ruissen is dat ze zich in een bepaald stadium lijken te bevinden: er is iets aan vooraf gegaan en hun huidige staat is geenszins definitief. Deze schilderkunst is allerminst statisch. Bij Ebeling Koning is dit wederom ‘zichtbaarder’ dan bij Ruissen: hij schildert bevroren handelingen, letterlijk momentopnames. Niet toevallig baseert hij zijn schilderijen op foto’s, gemaakt met een zelfontspanner, waarvoor hijzelf poseert in houdingen en situaties die hem als uitgangspunt interessant lijken. Ruissen ‘gebruikt’, zoals dat heet, ook wel foto’s bij het schilderen, maar deze zijn zelden zelfgemaakt en dienen nooit als vertrekpunt voor een compleet schilderij. Bij hem is het vooral een groter thema, de schoonheid van het verval, die het verstrijken van tijd impliceert.
Zo zijn er met een beetje goede wil vast nog andere – al dan niet zinnige – overeenkomsten aan te wijzen in het werk van beide schilders. De vraag is echter of we hiernaar op zoek moeten – hoe natuurlijk dit verlangen ook is. Als de verschillen zo groot zijn, zouden we ons dan niet beter daarop concentreren? Op bijvoorbeeld, om maar iets te noemen, de tekenachtigheid van het werk van Ebeling Koning, die zijn composities met potlood vrij nauwkeurig opzet, alvorens hij met schilderen aanvangt. Voor Ruissen is zoiets ondenkbaar. Bij hem ontstaat alles vanuit verf. Schilderen is voor hem zoeken, aftasten en uitproberen. Het hele schilderproces staat in het teken van het vinden van de juiste vorm, kleur en compositie. Ebeling Koning werkt in omgekeerde volgorde. Het daadwerkelijke schilderen, het oeverloos zoeken naar de juiste kleuren, kleurgradaties, gelaagdheden en penseelvoeringen, begint voor hem pas nadat hij de voorstelling in zijn hoofd heeft. De voorwaarden die beide schilders creëren om tot schilderen te komen, zijn dus volledig tegenovergesteld van elkaar.
Dit is fascinerend, niet in de laatste plaats voor de schilders zelf. Waar de één constant naar op zoek is, is voor de ander een voorwaarde waar vanuit überhaupt pas op zoek gegaan kan worden. En andersom. Het is alsof het werk van Ebeling Koning en Ruissen zich aan weerszijden bevindt van een en dezelfde spiegel. Wie in die spiegel kijkt, ziet niet alleen het werk van Ebeling Koning, maar ook een omgekeerde versie van het werk van Ruissen. Of om het anders te stellen: wie naar het werk van Ruissen kijkt, ziet alles behalve het werk van Ebeling Koning. En vice versa. Het werk van beide schilders is in die zin haast complementair, het vult elkaar aan op een manier zoals dat niet veel voorkomt. Beide schilders samen nemen de beschouwer mee op een niet mis te verstane reis van het ene uiteinde van het schilderkunstige spectrum naar het andere, en weer terug – al naar gelang hij bereid is zich mee te laten voeren.

Arjan Reinders